Schelto Kruijff (1977) is oncologisch chirurg in het Universitair Medisch Centrum Groningen en hoogleraar Duurzame Innovatie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Iemand die dagelijks opereert, zou je verwachten dat hij de spreekkamer als het hart van onze gezondheid ziet. Toch zegt hij iets anders: het grootste deel van onze gezondheid wordt buiten het ziekenhuis bepaald. Een boodschap die precies raakt waar Vitaleau over gaat, namelijk vitaliteit, leefenergie en gezond werken.
Medische zorg bepaalt maar een deel van je gezondheid
Volgens Kruijff is medische zorg verantwoordelijk voor slechts een beperkt deel van hoe gezond we zijn. De rest komt voort uit leefstijl, omgeving, voeding en sociale verbinding. Met andere woorden: of je je vitaal voelt, wordt grotendeels bepaald door je dagelijks leven en niet door wat een arts later eventueel kan repareren.
Dat klinkt logisch, maar het heeft een ongemakkelijke kant. We zijn gewend om gezondheid pas serieus te nemen als er iets misgaat. Kruijff draait die volgorde om. Hij pleit voor meer aandacht voor voorkomen in plaats van genezen, en voor eerlijkheid over wat de geneeskunde wel en niet kan.
Wat dit betekent voor vitaliteit en werk
Als gezondheid vooral in het dagelijks leven ontstaat, dan is de werkplek een van de belangrijkste plekken waar vitaliteit wordt gemaakt of juist afgebroken. We brengen er een groot deel van onze tijd door. De manier waarop we werken, herstellen, bewegen en ons verbonden voelen, telt mee in hoe energiek en gezond we blijven.
Voor Vitaleau-lezers is dat een hoopvol idee. Het betekent dat je niet hoeft te wachten op een diagnose om iets aan je gezondheid te doen. De keuzes die je vandaag maakt, en de omgeving die een werkgever creëert, hebben meer invloed dan we vaak denken. Een paar voorbeelden van wat daar onder valt:
- Beweging in het dagelijks ritme. Niet als losse opdracht, maar verweven in hoe je leeft en werkt.
- Herstel en rust. Voldoende kunnen opladen is geen luxe, maar een voorwaarde voor vitaliteit op de lange termijn.
- Voeding en omgeving. Wat beschikbaar en vanzelfsprekend is, bepaalt mede de gezonde keuze.
- Sociale verbinding. Verbondenheid met collega’s en omgeving is een onderschatte gezondheidsfactor.
Gezondheid en duurzaamheid horen bij elkaar
Kruijff legt nog een verband dat verder gaat dan de individuele leefstijl. Hij wijst erop dat de zorgsector zelf een van de meest vervuilende sectoren van Nederland is, met een CO2-uitstoot die groter is dan die van de luchtvaart. Een sector die gezondheid als doel heeft, draagt zo onbedoeld bij aan een ongezondere leefomgeving.
Zijn conclusie is dat we niet gezond kunnen leven op een zieke planeet. Vitaliteit en duurzaamheid zijn voor hem twee kanten van dezelfde medaille. Wie nadenkt over een energieker leven, denkt dus eigenlijk ook na over de wereld waarin dat leven plaatsvindt.
De kern: anders kijken, niet minder zorgen
Het is belangrijk om te benadrukken dat Kruijff niet pleit voor minder zorg of voor het afschaffen van het ziekenhuis. Hij pleit voor andere zorg, die eerlijk is over haar grenzen en die meer ruimte maakt voor preventie. Dat sluit naadloos aan op de gedachte achter Vitaleau: gezondheid en energie ontstaan in het dagelijks leven, en daar valt veel meer winst te behalen dan we vaak beseffen.
Meer over Schelto Kruijff
Wilt u meer lezen over zijn werk, zijn lezingen of zijn boek “Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?”? Kijk dan op zijn website Schelto Kruijff voor een actueel overzicht van zijn thema’s en publicaties.